Szukaj

Prawo na UEK:

Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie ma bogatą tradycję w zakresie nauczania prawa, współpracy z wybitnymi prawnikami oraz wkładu w rozwój nauki prawa. W utworzonym w 1925 r. Wyższym Studium Handlowym w Krakowie, przekształconym w 1938 r. w Akademię Handlową, program zajęć przewidywał w 1/5 ich wymiaru wykłady z zakresu nauk prawnych. Oparcie kadrowe stanowili przede wszystkim najwybitniejsi specjaliści z Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, nierzadko po zagranicznych studiach prawniczych, kodyfikatorzy, działacze państwowi. W szczególności prawo państwowe i administracyjne wykładał czołowy przedstawiciel myśli administracyjnej okresu międzywojennego prof. Kazimierz W. Kumaniecki, któremu powierzono także prawo samorządowe. Prawem cywilnym zajmował się nieprzerwanie, aż do swojej śmierci w 1939 r., znamienity cywilista prof. Stanisław Gołąb, a prawem handlowym, wekslowym i czekowym – wybitny prawnik prof. Tadeusz Dziurzyński. Prawo spółdzielcze oraz prawo ubezpieczeniowe przypadło pionierowi nurtu prawno – gospodarczego w naukach prawnych, prof. Stanisławowi Wróblewskiemu, który był Prezesem PAU, wybitnym działaczem państwowym, okresowo Prezesem NIK. Prawo międzynarodowe wykładał sławny w skali europejskiej prof. Michał Rostworowski - sędzia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, natomiast prawo morskie i konsularne - prof. Zygmunt Sarna. Prawem szkolnym zaś (na kierunku pedagogicznym) zajmował się prof. Fryderyk Zoll (młodszy). Teorię prawa wykładał wybitny teoretyk prof. Jerzy Lande, uczeń sławnego Leona Petrażyckiego. W 1950 r. Akademia Handlowa zmieniła nazwę na Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Krakowie, która w 1974 r. przyjęła nazwę Akademia Ekonomiczna w Krakowie, a ostatecznie w 2007 r. nazwę Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

 

Historia Katedry Prawa Cywilnego i Gospodarczego UEK:

Katedra Prawa została utworzona w 1950 r. (w miejsce zlikwidowanych: Zakładu Administracji oraz Zakładu Nauki o Państwie i Prawie). Kierował nią jeden z najwybitniejszych cywilistów prof. Stefan Grzybowski, w latach 1962 – 1984 prof. Zbigniew Żabiński, następnie  prof. Czesława Żuławska, Sędzia Sądu Najwyższego, a od 2000 r. - prof. Bogusława Gnela. W roku 2002 Katedra Prawa została przeniesiona z Wydziału Zarządzania na Wydział Finansów, w związku z jego utworzeniem.

Ze względu na rozwój działalności naukowo - badawczej i dydaktycznej Katedry Prawa, z dniem 1 stycznia 2014 r. zmieniła nazwę na Katedrę Prawa Cywilnego i Gospodarczego.

Katedra Prawa Cywilnego i Gospodarczego prowadzi na kierunku Finanse i rachunkowość specjalność „doradztwo podatkowe”, ponadto przy tej Katedrze zorganizowane są studia podyplomowe: Prawo gospodarcze; Prawo pracy i prawo ubezpieczeń społecznych oraz Doradztwo podatkowe. Natomiast Katedra Prawa Administracyjnego i zamówień Publicznych prowadzi studia podyplomowe Prawo zamówień publicznych.

 

Kalendarium:

  • 1947 - utworzenie Zakładu Administracji, kierownikiem został dr Józef HOŁDA
  • 1949 - utworzenie Zakładu Nauki o Państwie i Prawie, kierownikiem został zast. prof. dr Grzegorz Leopold SEIDLER; utworzenie Zakładu Prawa i Ustroju Gospodarczego, kierowanego przez zast. prof. dra Antoniego WALASA
  • 26 X 1950 - przy okazji przekształcenia w Wyższą Szkołę Ekonomiczną, wcześniejsze zakłady zostały zwinięte,
    a w ich miejsce utworzono Katedrę Prawa, której kierownictwo objął prof. Stefan GRZYBOWSKI; ta data jest więc formalnie datą powstania Katedry Prawa
  • 1952-54 - Katedra Prawa wchodzi w skład Wydziału Finansowego
  • 1954-60 - Katedra Prawa wchodzi w skład Wydziału Handlu
  • 1960-69 - Katedra Prawa wchodzi w skład Wydziału Produkcji i Obrotu Towarowego
  • 1969 - Katedra Prawa została przekształcona w Zakład Prawa, włączony pod kierownictwem prof. Zbigniewa ŻABIŃSKIEGO do Instytutu Ekonomiki Obrotu Towarowego (w tym czasie Akademia Ekonomiczna funkcjonowała
    w formule instytutowej)
  • 1983 - Katedra Prawa funkcjonuje w ramach Wydziału Ekonomiki Obrotu, który od 1990 roku nosi nazwę Wydziału Zarządzania
  • 2002 - Katedra Prawa wchodzi w skład nowo powołanego Wydziału Finansów
  • 2009 - W Katedrze Prawa powstają dwa zakłady:
    • Zakład Prawa Cywilnego i Gospodarczego,
    • Zakład Prawa Zamówień Publicznych,
  • 2014 - Katedra Prawa zmienia nazwę na Katedra Prawa Cywilnego i Gospodarczego

 

Kierownicy Katedry:

  • 1950-1952 - Prof. Stefan GRZYBOWSKI
  • 1952-1957 - vacat
  • 1957-1961 - Prof. Stefan GRZYBOWSKI
  • 1961-1962 - vacat
  • 1962-1969 - Prof. Zbigniew ŻABIŃSKI
  • 1969-2000 - Prof. Czesława ŻUŁAWSKA
  • od 2000     - Prof. Bogusława GNELA

NA UNIWERSYTECIE EKONOMICZNYM W KRAKOWIE WYKŁADALI:

Na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie wykładali najlepsi polscy prawnicy, w szczególności należy tu wymienić następujące osoby:

Prof. Tadeusz DZIURZYŃSKI (1879 - 1962) - w latach 1928-51 prowadził wykład prawa handlowego, wekslowego i czekowego na I roku studiów, uczestniczył w tajnym nauczaniu Akademii Handlowej podczas okupacji, po wojnie wykładał prawo handlowe i cywilne na I roku studiów.Znamienity prawnik, specjalista prawa handlowego, współautor jednego z najbardziej znanych komentarzy do kodeksu handlowego.

Prof. Stanisław GOŁĄB (1878-1939) - na II roku studiów prowadził w latach 1928-39 wykład prawo cywilne - gospodarcze. Wybilny cywilista, członek Komisji Kodyfikacyjnej od chwili jej powołania w 1919 roku, współtwórca projektu kodeksu postępowania cywilnego oraz prawa rodzinnego, autorskiego i międzynarodowego prawa prywatnego, a także kodeksu zobowiązań.

Prof. Konstanty GRZYBOWSKI (1901-1970) - po II wojnie wykładał na II roku studiów prawo polityczne i ustroje państw nowoczesnych. Twórca polskiej szkoły historii doktryn politycznych i prawnych, kierował na Uniwersytecie Jagiellońskim Katedrą Prawa Państwowego, Zespołem Katedr Teorii Państwa i Prawa Państwowego, Katedrą Historii Doktryn Politycznych i Prawnych, dziekan Wydziału Prawa UJ.

Prof. Stefan GRZYBOWSKI (1902 - 2003) - kierownik Katedry Prawa AE, Rektor AH i WSE w Krakowie w latach 1949-52, pracownik AE w latach 1948-61. Jeden z najwybitniejszych polskich cywilistów, redaktor Systemu Prawa Cywilnego, współautor komentarza do Kodeksu cywilnego.

Prof. Jerzy LANDE (1886-1954) - w latach 1930-34 prowadził wykład Encyklopedia nauk prawniczych na I roku studiów; kierownik Katedry Teorii i Filozofii Prawa Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i Katedry Teorii i Filozofii Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego; wysoki urzędnik Ministerstwa Sprawiedliwości 19918-1926, Kawaler Orderu Odrodzenia Polski (1923 r.) za "zasługi położone na polu organizacji i administracji sądownictwa Rzeczypospolitej Polskiej".

Prof. Michał ROSTWOROWSKI (1864-1940) - w latach 1925-31 na II roku studiów prowadził wykład prawa międzynarodowego, Kierownik Katedry Prawa Narodów i Prawa Politycznego, dziekan Wydziału Prawa UJ, Rektor UJ, sędzia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze i Stałego Trybunału Rozjemczego w Hadze, członek Komisji Kodyfikacyjnej.

Prof. Stanisław WRÓBLEWSKI (1868 - 1938) - w latach 1931-1938 na III roku studiów wykładał prawo ubezpieczeniowe, ponadto wykładał prawo spółdzielcze oraz prawo pracy pracowników umysłowych. Jeden
z najwybitniejszych polskich cywilistów; członek Komisji Kodyfikacyjnej, przewodniczący podkomisji prawa handlowego, podkomisji prawa morskiego i rzeczowego, podkomisji części ogólnej kodeksu cywilnego, pdkomisji prawa spadkowego; dziekan Wydziału Prawa UJ, Rektor UJ, Prezes Polskiej Akademii Umiejętności, Prezes Najwyższej Izby Kontroli Państwowej.

Prof. Fryderyk ZOLL (młodszy) (1865-1948) - wykładał prawodawstwo szkolne w latach 1929-39 jeden
z najwybitniejszych polskich cywilistów, Rektor UJ, trzykrotnie Dziekan Wydziału Prawa UJ, wiceprezydent Krakowa, światowy pionier ochrony praw na dobrach niematerialnych, w szczególności prawa autorskiego, członek Komisji Kodyfikacyjnej, współautor ustawy o prawie autorskim, ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ustawy o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych; delegat RP na kongresach i konferencjach międzynarodowych, m.in. w Genewie (1924) - dot. konwencji o międzynarodowej represji w stosunku do nieuczciwej konkurencji; w Hadze (1925) - dot. własności przemysłowej, w Rzymie (1928) - dot. wzmocnienia ochrony prawa autorskiego; za zasługi na polu naukowym i publicznym odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta i Złotym Krzyżem Zasługi.

Prof. Zbigniew ŻABIŃSKI (1914-1990) - doktor habilitowany nauk prawnych, doktor nauk ekonomicznych, podczas okupacji brał udział w tajnym nauczaniu w zakresie programu Akademii Handlowej oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego z organizacji handlu i korespondencji handlowej, kierownik Biblioteki Głównej w latach 1945/46 i 1949-51, kierował Zakładem Statystyki Gospodarczej (1951-52), prodziekan Wydziału Finansów w roku 1951/52, prodziekan Wydziału Ekonomiki Obrotu w latach 1968-72, kierownik Katedry Prawa (1962-1985).

Prof. Czesława ŻUŁAWSKA (ur.1930 r.) – profesor zwyczajny, doktor habilitowany nauk prawnych; sędzia Sądu Najwyższego - Izba Cywilna; współpracownik Instytutu Nauk Prawnych PAN (do końca lat 80-tych); prekursorka problematyki prawnej ochrony konsumentów; w 1981 roku podjęła zadania w Społecznej Radzie Legislacyjnej, działającej przy Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości oraz w Zespole Prawa Gospodarczego w Uniwersytecie Jagiellońskim; w latach1982-1989 członek Zespołu X Komisji do Spraw Reformy Gospodarczej; w 1986 roku została powołana do Prezydium Zespołu Konsultacyjnego do Spraw Jakości przy Prezesie Rady Ministrów; od tego samego roku członek Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów; w latach 1989-1992 zastępca przewodniczącego Rady Legislacyjnej; w 1993 roku członek Zespołu Ekspertów do Spraw Prawa i Legislacji przy Prezesie Rady Ministrów; od 1986 roku brała czynny udział
w kolejnych nowelizacjach kodeksu cywilnego jako członek od 1986 r. Komisji do Spraw Reformy Kodeksu Cywilnego,
a następnie w latach 1996 - 2006 jako członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego w jej kolejnych kadencjach; współautorka „Komentarza do Kodeksu cywilnego” opracowanego przez grono sędziów Sądu Najwyższego;
w latach1985-2000 kierownik Katedry Prawa Akademii Ekonomicznej w Krakowie; za zasługi na polu naukowym
i publicznym odznaczona Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim, a następnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

EKONOMIŚCI PO STUDIACH PRAWNICZYCH

Historia Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, dowodzi ścisłych związków Uczelni z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, czego wyrazem było posiadanie formalnego wykształcenia prawniczego przez wielu wybitnych ekonomistów, wśród których należy wymienić:

Prof. Stefan BOLLAND - doktor praw, na III roku studiów po II wojnie wykładał prawo spółdzielcze; brał udział
w tajnym nauczaniu Akademii Handlowej podczas okupacji, kierownik Zakładu Skarbowości (1947-49), kierownik Katedry Finansów (1950-69), dyrektor Instytutu Finansów (1969-72), kierownik Zakładu Ogólnej Teorii Finansów Instytutu Finansów (1969-), dziekan Wydziału Przemysłu (1950-52), kierownik Studium Zaocznego (1953-56), Rektor WSE
w Krakowie (1956-62).

Prof. Adam HEYDEL (1893 - 1941) - doktor praw, prof. ekonomii politycznej i polityki ekonomicznej UJ; prowadził wykłady m.in. z ekonomii w latach 1928-39; kierownik Zakładu Ekonomii AH (1931-37); reprezentant liberalnej Szkoły Krakowskiej, błyskotliwy erudyta (twórca biografii Jacka Malczewskiego, znakomity publicysta); prowadził także konwersatorium z ekonomii na IV roku studiów, zajęcia z dydaktyki ekonomii, wykład z historii myśli ekonomicznej, zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz, rozstrzelany 14 marca 1941 r.

Prof. Kazimierz Władysław KUMANIECKI (1880 - 1941) - doktor praw, prof. nauki administracji i prawa administracyjnego tudzież statystyki, w Wyższej Szkole Handlowej na II roku studiów prowadził prawo państwowe
i administracyjne, na kierunku samorządowym "naukę o samorządzie" (pod różnymi nazwami), w latach 1925-38 kierował Zakładem Statystyki Gospodarczej, zajęcia prowadził ze statystyki na III roku studiów na wszystkich kierunkach.

Prof. Zygmunt SARNA (1890 - 1974) - od 1932 r. zastąpił prof. Rostworowskiego i wykładał prawo morskie
i konsularne, po wojnie wykładał na III roku studiów prawo międzynarodowe oraz prawo morskie i konsularne. Kierownik jednej z najstarszych katedr AE - Katedry Organizacji Handlu (1925-51), wykładał organizację handlu krajowego na I roku studiów, organizację handlu zagranicznego na II roku, organizację handlu morskiego na III roku, a także korespondencję handlową do wybuchu II wojny światowe; kierownik Zakładu Handlu Zagranicznego w Katedrze Obrotu Towarowego (1958-60), Rektor Akademii Handlowej w latach 1946-49.

Prof. Albin ŻABIŃSKI (1883 - 1959) - doktor praw, kurator Stowarzyszenia Studentów WSH 1927/28, wicedyrektor WSH (1925-38), prorektor AH (1938-39); drugi, po A. Bollandzie Rektor AH (1939-46), prof. rachunkowości WSH, kierował w latach 1925-50 Katedrą Księgowości (w Akademii Handlowej Katedra Rachunkowości), prowadził wykłady
z księgowości i arytmetyki handlowej, kierował tajnym nauczaniem Akademii Handlowej w czasie okupacji.

Literatura:

  • Prof. Czesława Żuławska (w:) Akademia Ekonomiczna w Krakowie w okresie organizacji instytutowej 1969-1992
  • Z. Żabiński (w:) Akademia Ekonomiczna w Krakowie w ubiegłym półwieczu, praca zbiorowa pod redakcją Stafana Bollanda i Zbigniewa Żabińskiego, Kraków 1975
  • Akademia Ekonomiczna w Krakowie w latach 1925-2000, praca zbiorowa pod redakcją Jana M. Małeckiego, Kraków 2001